অসমীয়া বোলছবি জগত (অসমীয়া চিনেমা)

অসমীয়া বোলছবি জগত বা অসমীয়া চিনেমা হৈছে ভাৰতৰ অসম ৰাজ্যৰ অসমীয়া ভাষাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ। এই উদ্যোগটোক প্ৰথম অৱস্থাত ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ 'জ্যোতি চিত্ৰবন ফিল্ম ষ্টুডিঅ'ৰ নাম অনুসৰি 'জলীউড' বুলিও নামকৰণ কৰা হৈছিল। ১৯৩৫ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত 'জয়মতী' ছবিখনি মুক্তি লাভ কৰাৰ মাধ্যমেৰেই এই উদ্যোগটোৰ শুভাৰম্ভ হৈছিল। দীঘলীয়া ইতিহাস আৰু শৈল্পিক সফলতা থকা সত্ত্বেও অসমীয়া চিনেমাখনে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত আৰু বজাৰত বৃহৎ হিন্দী বা Χ'লিউডৰ তুলনাত প্ৰতিযোগিতাত পিছ পৰি ৰয়। ইয়াৰ মাজতে এই উদ্যোগটোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰাৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মঞ্চত যথেষ্ট সুনাম অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। বৰ্তমান সময়ত বিভিন্ন চিনেমাৰ জৰিয়তে এই উদ্যোগে বক্স অফিচত নতুন ৰেকৰ্ড সৃষ্টি কৰিছে।
অসমীয়া চিনেমাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৩৫ চনত, যেতিয়া জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই তেওঁৰ প্ৰথম ছবি 'জয়মতী' মুক্তি দিছিল।
প্ৰথম অসমীয়া ছবি 'জয়মতী'ৰ নায়িকা আছিল আইদেউ সন্দিকৈ।
১৯৩৯ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ দ্বিতীয় তথা শেষ ছবি 'ইন্দ্ৰমালতী' মুক্তি লাভ কৰিছিল।
২০১৮ চনত ৰিমা দাসৰ দ্বাৰা পৰিচালিত 'ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ' ছবিখনে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত স্বৰ্ণ কমল লাভ কৰাৰ লগতে অস্কাৰ বঁটাৰ বাবে ভাৰতৰ চৰকাৰী প্ৰবিষ্টি হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল।
২০২৫ চনত মুক্তি পোৱা 'ৰৈ ৰৈ বিনালে' ছবিখনে সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অসমীয়া ছবিৰ খিতাপ দখল কৰে।
প্ৰাগ চিনে এৱাৰ্ড ২০০৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ই অসমীয়া চিনেমাৰ লগত জড়িত ব্যক্তিসকলক সন্মান জনাই আহিছে।
আৰম্ভণি আৰু প্ৰথম যুগ (১৯৩৫-১৯৪০)
অসমীয়া চিনেমাৰ ইতিহাস ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ হাত ধৰি আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁ একাধাৰে কবি, নাট্যকাৰ, সুৰকাৰ আৰু স্বাধীনতা সংগ্ৰামী আছিল। চিত্ৰলেখা মুভিটোনৰ বেনাৰত ১৯৩৫ চনত প্ৰথমখন অসমীয়া ছবি 'জয়মতী' নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। প্ৰশিক্ষিত কাৰিকৰী লোকৰ অভাৱৰ বাবে জ্যোতিপ্ৰসাদে নিজেই চিত্ৰনাট্যকাৰ, প্ৰযোজক, পৰিচালক, কোৰিঅ'গ্ৰাফাৰ, সম্পাদক, সাজ-পোচাক ডিজাইনাৰ আৰু সংগীত পৰিচালকৰ দায়িত্ব পালন কৰিছিল। ৬০,০০০ টকাৰ বাজেটত নিৰ্মিত এই ছবিখনি ১৯৩৫ চনৰ ১০ মাৰ্চত মুক্তি পাইছিল যদিও আৰ্থিকভাৱে ব্যৰ্থ হৈছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ দ্বিতীয় তথা শেষ ছবি 'ইন্দ্ৰমালতী' ১৯৩৭-৩৮ চনত চিত্ৰগ্ৰহণ কৰি ১৯৩৯ চনত মুক্তি দিয়ে। এই ছবিখনত অসমৰ প্ৰখ্যাত সুৰকাৰ তথা গায়ক ভূপেন হাজৰিকাই এটি গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। জ্যোতিপ্ৰসাদৰ দেহাৱসানৰ পিছত অসমীয়া চিনেমা জগতত কিছুকালৰ বাবে স্তব্ধতা আহি পৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত ৰোহিনী কুমাৰ বৰুৱাৰ 'মনমতী' (১৯৪১) আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পাৰ্ৱতি প্ৰসাদ বৰুৱাৰ 'ৰূপহী', কমল নাৰায়ণ চৌধুৰীৰ 'বদন বৰফুকন' আদি ছবি নিৰ্মাণ কৰা হয়।
পঞ্চাশ আৰু ষাঠিৰ দশকৰ বিকাশ
১৯৫০ৰ দশকত পিয়লি ফুকন ছবিখনে ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। গামা প্ৰসাদ আগৰৱাল্লাৰ প্ৰযোজনা আৰু ফণী শৰ্মাৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত এই ছবিখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল ভূপেন হাজৰিকাই। ইয়াৰ পিছতে ১৯৫৫ চনত নিপ বৰুৱাই 'স্মৃতি পৰশ' ছবিৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ছবিসমূহে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ৰূপৰ পদক লাভ কৰিছিল। এই দশকত ভূপেন হাজৰিকাই তেওঁৰ প্ৰথম ছবি 'এৰা বাটেৰ সুৰ' পৰিচালনা কৰে। ১৯৫৯ চনত প্ৰভাত মুখাৰ্জীয়ে নিৰ্মাণ কৰা 'পুৱেৰুণ' ছবিখনি বাৰ্লিন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। ষাঠিৰ দশকত সৰ্বেশ্বৰ চক্ৰৱৰ্তীৰ পৰিচালনাত 'লাচিত বৰফুকন' আৰু ভূপেন হাজৰিকাৰ সংগীত পৰিচালনাত 'শকুন্তলা' মুক্তি পায় যিয়ে ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ৰূপৰ পদক লাভ কৰে। এই কালছোৱাত নিপ বৰুৱা, ব্ৰজেন বৰুৱা, অতুল বৰদলৈ আদিৰ দৰে চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলে নিয়মিতভাৱে ছবি নিৰ্মাণ কৰি অসমীয়া চিনেমাৰ ধাৰাবাহিকতা অক্ষুণ্ণ ৰাখিছিল।
সত্তৰৰ দশক আৰু আশীৰ দশকৰ সংগ্ৰাম
সত্তৰৰ দশকত বহু নতুন পৰিচালকৰ উদয় হয়। এই সময়ছোৱাত সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱৰ 'অৰণ্য', কমল চৌধুৰীৰ 'ভাইটি' (অসমৰ প্ৰথম ৰঙীন ছবি), পদ্ম বৰুৱাৰ 'গংগা চিলনীৰ পখী' আৰু ভবেন্দ্ৰনাথ শইকীয়াৰ 'সন্ধ্যাৰাগ'ৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবি নিৰ্মাণ কৰা হয়। কিন্তু আশীৰ দশকৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া চিনেমাখনে দৰ্শকৰ অভাৱ, দুৰ্বল বক্স অফিচ প্ৰদৰ্শন আৰু পুঁজিৰ তীব্ৰ সংকটৰ সন্মুখীন হয়। এই অস্থিতিশীল পৰিস্থিতিত উদ্যোগটোক বচাবলৈ উদ্যোগপতি তথা প্ৰযোজক পৰাণ বৰবৰুৱাই এক ডাঙৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ বিত্তীয় বিনিয়োগত নিৰ্মিত 'সুৰুজ' ছবিখনি সেই সময়ৰ সৰ্বাধিক ব্যয়বহুল আৰু সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই ছবিখনে কাৰিকৰী মানদণ্ড উন্নত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এক নতুন যুগৰ সূচনা কৰিছিল। পৰাণ বৰবৰুৱাৰ লগতে অমল কাকতি, আৰ. বি. মেহতা আৰু ধৰ্মকান্ত শইকীয়াৰ দৰে প্ৰযোজকসকলেও এই সংকটৰ সময়ত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।
নব্বৈৰ দশক আৰু একবিংশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগ
১৯৯০ৰ দশকটো আছিল অসমীয়া চিনেমাৰ পৰিৱৰ্তনৰ সময়, য’ত নতুন বিষয়বস্তু আৰু সমাজসচেতন কাহিনীৰ প্ৰয়োগ দেখা গ’ল। ইয়াৰ পিছত একবিংশ শতিকাত ভাস্কৰ হাজৰিকা (কঠনদী, আমিছ), প্ৰেৰণা বৰবৰুৱা (তুমি আহিবাণে), দীপ চৌধুৰী (আলিফা) আৰু মঞ্জুল বৰুৱাৰ (অনু, কানীন) দৰে প্ৰতিভাশালী পৰিচালকৰ উত্থান ঘটে। ২০১০ৰ দশকত জুবিন গাৰ্গৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত 'মিছন চীন' ছবিখনে প্ৰায় ৬ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰি এক নতুন বাণিজ্যিক মাইলষ্টোন স্পৰ্শ কৰে। ইয়াৰোপৰি মুনিব বৰুৱাৰ 'ৰাধেণু' আৰু 'প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়' ছবিখনিও ব্যৱসায়িকভাৱে সফল হয়। এই দশকত কেনি বসুমতাৰীৰ 'লকেল কুং ফু' আৰু ৰিমা দাসৰ 'ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ' তথা 'বুলবুল কেন ছিং' ছবিখনে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত প্ৰচুৰ প্ৰশংসা আৰু বঁটা লাভ কৰে।
বক্স অফিচৰ আধুনিক সাফল্য (২০১৮-২০২৫)
২০১৮ চনত ৰিমা দাসৰ 'ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ' ছবিখনে ৬৫ সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত শ্ৰেষ্ঠ μεγলা দৈৰ্ঘ্যৰ ছবিৰ 'স্বৰ্ণ কমল' লাভ কৰে আৰু অস্কাৰ বঁটাৰ বাবে ভাৰতৰ চৰকাৰী প্ৰবিষ্টি হিচাপে নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমখন অসমীয়া ছবি হৈ পৰে। ২০১৯ চনত 'কাঞ্চনজংঘা' আৰু 'ৰত্নাকৰ' ছবিখনে বক্স অফিচত ব্ৰেকৰ্ড ভংগকাৰী ব্যৱসায় কৰে, য'ত 'ৰত্নাকৰ' ছবিখনে ১০ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল। ২০২০ আৰু ২০২৪ চনত কেনি বসুমতাৰীৰ 'লকেল উৎপাত' ছবিখনেও ১ কোটি টকাৰ ক্লাৱত প্ৰৱেশ কৰে। ২০২৩ চনত 'শ্ৰী ৰঘুপতি' ছবিখনে ১৩ কোটি টকাতকৈ অধিক উপাৰ্জন কৰি নতুন ৰেকৰ্ড গঢ়ে। সৰ্বশেষত, ২০২৫ চনত জুবিন গাৰ্গৰ দ্বাৰা অভিনীত 'ৰৈ ৰৈ বিনালে' ছবিখনে ৪২ কোটি টকাতকৈ অধিক সংগ্ৰহ কৰি সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অসমীয়া ছবি হিচাপে ইতিহাস সৃষ্টি কৰে।
বঁটা-বাহন আৰু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ
অসমীয়া চিনেমা জগতক আগুৱাই নিয়াৰ ক্ষেত্ৰত বিভিন্ন বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠান আৰু চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। গুৱাহাটীত অনুষ্ঠিত অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটায়ে স্থানীয় প্ৰতিভাক সন্মান জনায়। ইয়াৰোপৰি ২০০৩ চনৰ পৰা প্ৰগ নিউজৰ দ্বাৰা প্ৰতি বছৰে প্ৰগ চিনে এৱাৰ্ড প্ৰদান কৰা হয়, যিয়ে অসমীয়া চিনেমাৰ লগতে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যৰ ছবিসমূহকো স্বীকৃতি দিয়ে। ২০১৩ চনৰ পৰা গুৱাহাটীত নিয়মীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ অহা ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফিল্ম ফেষ্টিভেল হৈছে উত্তৰ-পূৰ্ব ভাৰতৰ চিনেমা প্ৰেমী আৰু নতুন নিৰ্মাতাসসকলৰ বাবে এক অন্যতম মঞ্চ। এই অনুষ্ঠানসমূহে অসমীয়া চিনেমাৰ বিকাশ আৰু প্ৰচাৰত অহৰহ অৱদান আগবঢ়াই আহিছে।
চুটি ছবি আৰু বিশিষ্ট ব্যক্তিসকল
অসমীয়া চুটি ছবিবোৰে স্থানীয় কাহিনী কোৱাৰ এক মাধ্যম হিচাপে কাম কৰি আহিছে, যিয়ে চমু সময়ৰ ভিতৰতে সামাজিক সমস্যা আৰু অসমীয়া সংস্কৃতি তুলি ধৰে। এই দীঘলীয়া যাত্ৰাত বহুতো বিশিষ্ট ব্যক্তিয়ে অসমীয়া চিনেমাৰ ভেটি শক্তিশালী কৰি গৈছে। তাৰ ভিতৰত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা, ভূপেন হাজৰিকা, ফণী শৰ্মা, মুনিৰ বৰুৱা, ভবেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া, বিজু ফুকন আৰু আইদেউ সন্দিকৈৰ অৱদান চিৰস্মৰণীয়। এই ব্যক্তিসকলৰ কষ্ট আৰু সমৰ্পণৰ ফলতেই অসমীয়া চিনেমাখনি বৰ্তমানৰ এই অৱস্থাত উপনীত হ’ব পাৰিছে। নতুন প্ৰজন্মৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতাসকলেও এই ধাৰা অব্যাহত ৰাখি বিশ্বৰ দৰবাৰত অসমীয়া চিনেমাৰ পৰিচয় দাঙি ধৰিছে।
সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন
প্ৰথম অসমীয়া ছবিখনৰ নাম কি আৰু ই কেতিয়া মুক্তি পাইছিল?
প্ৰথম অসমীয়া ছবিখনৰ নাম হৈছে 'জয়মতী' আৰু ই ১৯৩৫ চনৰ ১০ মাৰ্চত মুক্তি লাভ কৰিছিল।
প্ৰথম অসমীয়া ছবি 'জয়মতী' কোনে নিৰ্মাণ কৰিছিল?
প্ৰথম অসমীয়া ছবি 'জয়মতী' ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালায়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল।
কোনখন অসমীয়া ছবিয়ে প্ৰথমবাৰৰ বাবে অস্কাৰ বঁটাৰ বাবে ভাৰতৰ চৰকাৰী প্ৰবিষ্টি লাভ কৰিছিল?
ৰিমা দাসৰ দ্বাৰা পৰিচালিত 'ভিলেজ ৰকষ্টাৰ্ছ' ছবিখনে অস্কাৰ বঁটাৰ বাবে ভাৰতৰ চৰকাৰী প্ৰবিষ্টি লাভ কৰিছিল।
প্ৰথম ৰঙীন অসমীয়া ছবিখনৰ নাম কি?
কমল চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত 'ভাইটি' (১৯৭২) হৈছে অসমৰ প্ৰথম ৰঙীন ছবি।