আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন (১৮২৯-১৮৫৯) আছিল উনবিংশ শতিকাৰ অসমীয়া সাহিত্য আৰু সমাজ সংস্কাৰ আন্দোলনৰ অন্যতম অগ্ৰণী পুৰোধা ব্যক্তি। তেওঁ মিছনেৰীসকলৰ দ্বাৰা আৰম্ভ হোৱা সাহিত্যিক বিপ্লৱত যোগদান কৰি অৰুণোদই যুগৰ অসমীয়া সাহিত্যলৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছিল। গুৱাহাটীত জন্মগ্ৰহণ কৰা আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে নিজৰ স্বল্পকালীন জীৱনকালতে অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰচাৰ, প্ৰসাৰ আৰু অসমৰ চৰকাৰী ভাষা হিচাপে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ঐতিহাসিক ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁৰ পিতৃ হালিত্ৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ পালিচিৱা পৰিয়ালৰ পৰম্পৰা অনুসৰি তেওঁ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি কলিকতাৰ হিন্দু কলেজতো পঢ়িছিল। অসমৰ ভাষা আৰু শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ উন্নতিকৰণৰ বাবে তেওঁ ব্ৰিটিছ আয়োগৰ ওচৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিছিল। অসমৰ ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰতি তেওঁৰ অৱদান চিৰস্মৰণীয় হৈ ৰৈছে।
জন্ম আৰু মৃত্যু: আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ জন্ম ১৮২৯ চনত হৈছিল আৰু ১৮৫৯ চনৰ ১৬ জুনত মাত্ৰ ২৯ বছৰ বয়সত তেওঁৰ দেহাৱসান ঘটে।
সাহিত্যিক অৱদান: ১৮৪৯ চনত তেওঁ দুই খণ্ডত প্ৰায় ৪০০ পৃষ্ঠা জোৰা 'অসমীয়া ল’ৰাৰ মিত্ৰ' প্ৰকাশ কৰিছিল, যি অসমীয়া সাহিত্যৰ ইতিহাসত এক মাইলৰ খুঁটি।
ইংলেণ্ডৰ বিৱৰণ: ১৮৪৭ চনত তেওঁ 'অৰুণোদই' কাকতত 'ইংলেণ্ডৰ বিৱৰণ' প্ৰকাশ কৰিছিল।
ভাষাৰ সুৰক্ষা: ১৮৫৫ চনত তেওঁ ইংৰাজী ভাষাত 'A few remarks on Assamese language' প্ৰকাশ কৰি অসমীয়া ভাষাৰ স্বকীয়তা আৰু বংগদেশৰ ভাষা জাপি দিয়াৰ কুফলসমূহ আলোচনা কৰিছিল।
মফাট মিলছৰ ওচৰত প্ৰতিবেদন: ১৮৫৩ চনত অসমৰ অৰ্থনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক অৱস্থাৰ পৰ্যালোচনা কৰিবলৈ অহা মফাট মিলছক তেওঁ অসমৰ সমস্যাসমূহৰ ওপৰত এক বিশদ প্ৰতিবেদন প্ৰদান কৰিছিল।
বংশ পৰিচয় আৰু পূৰ্বপুৰুষ
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ বংশৰ ইতিহাস দক্ষিণ ভাৰতৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ ককাক পৰশুৰাম আছিল দক্ষিণ ভাৰতৰ পৰা অহা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ তুলনীয়া পুত্ৰ। পৰশুৰামে আহোম স্বৰ্গদেউ গৌৰীনাথ সিংহৰ দিনত হাডিৰা-চকী বা বঙালহাট চকীৰ দুৱাৰীয়া বৰুৱাৰ পদ লাভ কৰিছিল। পৰশুৰামৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ জেঠাউ পুত্ৰ হালিত্ৰাম মাত্ৰ ১৪ বছৰ বয়সতে দুৱাৰীয়া বৰুৱা পদত অধিষ্ঠিত হয়। ব্ৰহ্মাক্ৰান্ত বা মানৰ আক্ৰমণৰ সময়ত তেওঁ বংগ প্ৰদেশৰ কোম্পানীৰ অধীনস্থ অঞ্চললৈ পলায়ন কৰিবলগীয়া হৈছিল। মানৰ পৰাজয়ৰ পিছত তেওঁ উভতি আহি ব্ৰিটিছ বিষয়া স্কটৰ কৃপাত চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ দিনত ঢেকিয়াল ফুকন পদবী লাভ কৰে। আনন্দৰামৰ জন্ম হৈছিল ১৮২৯ চনত গুৱাহাটীত এই পৰিয়ালতে। পিছলৈ পুৰন্দৰ সিংহই শিৱসাগৰ আৰু লখিমপুৰ জিলাত ৰাজ্য পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ সময়ত পুৰণি ৰীতি অনুসৰি আনন্দৰামক ঢেকিয়াল ফুকন উপাধি প্ৰদান কৰে।
প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে ১৮২৯ চনত গুৱাহাটীৰ ঢেকিয়াল ফুকন পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ পিতৃ হালিত্ৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে 'অসম বুৰঞ্জী' আৰু 'কামাখ্যা যাত্ৰাপদ্ধতি' বঙালী ভাষাত ৰচনা আৰু প্ৰকাশ কৰি বিনা মূল্যে বিতৰণ কৰিছিল। তেওঁ বঙালী আলোচনী 'সমাচাৰ চন্দ্ৰিকা'তো অৱদান আগবঢ়াইছিল। আনন্দৰামে প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা গুৱাহাটীতে আৰম্ভ কৰিছিল। ১৮৪১ চনত তেতিয়াৰ আয়ুক্ত জেনকিন্সৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁ কলিকতালৈ গৈ বিখ্যাত হিন্দু কলেজত শিক্ষা লাভ কৰিবলৈ সমৰ্থ হয়। তাত তিনি বছৰ পঢ়াৰ পিছত তেওঁ গুৱাহাটীলৈ উভতি আহে আৰু শ্ৰী ব্লেন্ডৰ ওচৰত ইংৰাজী ভাষাৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ইংৰাজীৰ লগতে তেওঁ সংস্কৃত আৰু উৰ্দু ভাষাৰো কিছু শিক্ষা লৈছিল। ১৮৪৬ চনত তেওঁ বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয় আৰু তাৰ পিছৰ বছৰতে চৰকাৰী চাকৰিত যোগদান কৰে। তেওঁ বিজণীৰ ৰাজ্যৰ দেৱান, মুন্সিফ আৰু জুনিয়ৰ এচিষ্টেণ্ট কমিছনাৰ আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।
সাহিত্যিক জীৱনৰ আৰম্ভণি
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে মাত্ৰ ১৭ বছৰ বয়সতে নিজৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ শুভাৰম্ভ কৰিছিল। মৃত্যুৰ আগমুহূৰ্তলৈকে তেওঁৰ একমাত্ৰ লক্ষ্য আছিল নিজৰ মাতৃভূমি আৰু ইয়াৰ জনসাধাৰণৰ সাৰ্বিক উন্নয়ন সাধন কৰা। নিজৰ স্বাস্থ্যৰ প্ৰতিও আওকাণ কৰি তেওঁ সমাজ আৰু সাহিত্যৰ সেৱাত ব্ৰতী হৈছিল। তেওঁৰ এই ত্যা াগ আৰু কাৰ্যকলাপ দেখি কৰ্ণেল হপকিন্সে তেওঁক পশ্চিম বংগৰ ৰাজা ৰামমোহন ৰায়ৰ লগত তুলনা কৰিছিল। ১৮৪৭ চনত তেওঁ 'অৰুণোদই' কাকতত 'ইংলেণ্ডৰ বিৱৰণ' শীৰ্ষক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁ পশ্চিমীয়া সভ্যতা আৰু প্ৰগতিৰ এক স্পষ্ট ধাৰণা অসমীয়া সমাজলৈ আনিবলৈ প্ৰয়াস কৰিছিল। তেওঁৰ এই সাহিত্যিক প্ৰচেষ্টাই অৰুণোদই যুগৰ সাহিত্য আন্দোলনক অধিক গতিশীল কৰি তুলিছিল আৰু নৱজাগৰণৰ সূচনা কৰিছিল।
অসমীয়া ল’ৰাৰ মিত্ৰ আৰু অন্যান্য ৰচনা
১৮৪৯ চনত আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে দুই খণ্ডত প্ৰায় চাৰিশ পৃষ্ঠা জোৰা 'অসমীয়া ল’ৰাৰ মিত্ৰ' পুথি প্ৰকাশ কৰে। এই গ্ৰন্থখন অসমীয়া সাহিত্যৰ ইতিহাসত এক ঐতিহাসিক মাইলৰ খুঁটি বুলি বিবেচিত হয়। এই পুথিখনৰ জৰিয়তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ পঢ়া-শুনা আৰু নৈতিক শিক্ষাক সবল কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছিল। ইয়াৰোপৰি ১৮৫৫ চনত তেওঁ ইংৰাজী ভাষাত 'A few remarks on Assamese language' শীৰ্ষক গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰে। এই গ্ৰন্থত তেওঁ অসমীয়া ভাষাৰ স্বতন্ত্ৰতা আৰু সুকীয়া বৈশিষ্ট্যসমূহ আলোচনা কৰাৰ লগতে অসমত বঙালী ভাষা চৰকাৰী ভাষা হিচাপে জাপি দিয়াৰ মাৰাত্মক ফলাফলসমূহ স্পষ্টভাৱে দাঙি ধৰিছিল। এই গ্ৰন্থখনত প্ৰায় ৬২ খন ধৰ্মীয় গ্ৰন্থ আৰু ৪০ খন নাটকৰ উল্লেখ আছে। লগতে তেওঁ দুখন অভিধান (অসমীয়াৰ পৰা ইংৰাজী আৰু ইংৰাজীৰ পৰা অসমীয়া) প্ৰস্তুত কৰাৰ কামো হাতত লৈছিল।
মাতৃভূমিৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা আৰু দৃষ্টিভংগী
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ মাতৃভূমিৰ প্ৰতি থকা অপৰিসীম মৰম আৰু দায়বদ্ধতা তেওঁৰ ৰচনাসমূহত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। তেওঁৰ 'ইংলেণ্ডৰ বিৱৰণ' প্ৰবন্ধত লিখা হৈছিল— 'হে পৰমেশ্বৰ! ইহতক জ্ঞান দিয়া, যেন ইহতে নিজৰ দুৰ্দশা বুজিব পাৰে; নিজৰ মন্ত্ৰবলে ইহতক সভ্য কৰা! ইহতক এনে সক্ষম কৰা যাতে ইহতে তোমাৰ মহিমা বুজি পাব পাৰে।' তেওঁ অসমৰ ভৱিষ্যৎ সম্পৰ্কে এক সুন্দৰ কল্পনা কৰিছিল— যেতিয়া অসমৰ অৰণ্য ফুলবাৰীলৈ পৰিণত হ'ব, নদীত ভাপ জাহাজ চলিব, খেৰৰ ঘৰ পকীঘৰ হ'ব, হেজাৰ হেজাৰ বিদ্যালয় স্থাপিত হ'ব, চিকিৎসালয়ে দৰিদ্ৰক সাহায্য দিব আৰু হিংসা আঁতৰ হৈ মানুহ শান্তি, প্ৰেম আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে জীয়াই থাকিব। এই স্বপ্নই তেওঁৰ সংস্কাৰপন্থী মনোভাৱক পৰিচায় দিয়ে।
অসমীয়া ভাষা প্ৰতিষ্ঠাৰ সংগ্ৰাম
ঊনবিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰাৰম্ভিক কালত অসমত বঙালী ভাষাক চৰকাৰী ভাষা হিচাপে প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত অসমীয়া ভাষা আৰু শিক্ষা ব্যৱস্থাত এক সংকটময় পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছিল। এই পৰিস্থিতিত আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে মিছনেৰীসকলৰ সৈতে হাত মিলাই অসমীয়া ভাষাৰ মৰ্যাদা ঘূৰাই আনিবলৈ এক দীঘলীয়া সংগ্ৰাম চলাইছিল। তেওঁৰ প্ৰচেষ্টাত ১৮৫৩ চনত মফাট মিলছৰ হাতত দিয়া প্ৰতিবেদন আৰু ১৮৫৫ চনৰ গ্ৰন্থখনে ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনক অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰকৃত অৱস্থা অৱগত কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছিল। তেওঁৰ এই প্ৰচেষ্টাৰ ফলস্বৰূপে পিছলৈ অসমীয়া ভাষা পুনৰ আদালত আৰু বিদ্যালয়সমূহত চৰকাৰী তথা প্ৰশাসনিক ভাষা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে, যি অসমীয়া জাতীয় জীৱনৰ বাবে এক ঐতিহাসিক জয় আছিল।
মৃত্যু আৰু ঐতিহাসিক উত্তৰাধিকাৰ
মাত্ৰ ২৯ বছৰ বয়সত ১৮৫৯ চনৰ ১৬ জুনত আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ অকাল মৃত্যু ঘটে। তেওঁৰ এই কম সময়ৰ জীৱনকালটোৱেই অসমীয়া জাতি আৰু সাহিত্যৰ বাবে এক চিৰস্থায়ী উপহাৰ হৈ ৰ'ল। তেওঁৰ কৰ্মৰাজি আৰু আদৰ্শই পৰৱৰ্তী কালৰ অসমীয়া সাহিত্যিক, সংস্কাৰক আৰু জাতীয়তাবাদী নেতাসকলক বাৰুকৈয়ে অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। অৰুণোদই যুগৰ অন্যান্য পুৰোধাসকলৰ সৈতে মিলি তেওঁ অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যক এক সুদৃঢ় ভিত্তিত থিয় কৰাইছিল। অসমৰ শিক্ষানুষ্ঠান, গৱেষণা আৰু বুৰঞ্জী চৰ্চাত আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ নাম চিৰদিন সোণালী আখৰেৰে লিখিত হৈ ৰ'ব। তেওঁৰ জীৱন হ'ল ত্যাগ, দেশপ্ৰেম আৰু ভাষা-সংস্কৃতিৰ প্ৰতি নিষ্ঠাৰ এক উজ্জ্বল প্ৰতিচ্ছবি।
সঘনাই সোধা প্ৰশ্ন
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ জন্ম কেতিয়া হৈছিল?
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ জন্ম ১৮২৯ চনত হৈছিল।
তেখেতে কিমান চনত 'অসমীয়া ল’ৰাৰ মিত্ৰ' প্ৰকাশ কৰিছিল?
তেখেতে ১৮৪৯ চনত দুই খণ্ডত 'অসমীয়া ল’ৰাৰ মিত্ৰ' প্ৰকাশ কৰিছিল।
আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ পিতৃৰ নাম কি আছিল?
তেখেতৰ পিতৃৰ নাম আছিল হালিত্ৰাম ঢেকিয়াল ফুকন।
কোনগৰাকী ব্ৰিটিছ আয়োগৰ বাবে তেখেতে প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰিছিল?
১৮৫৩ চনত অসমলৈ অহা মফাট মিলছৰ বাবে তেখেতে প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰিছিল।