মানস নদী
মানস নদী হৈছে হিমালয়ৰ পাদদেশৰ অন্তৰ্গত দক্ষিণ ভূটান, ভাৰত আৰু চীনৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নদী। এই নদীখন ভূটানত ড্ৰাংমে চ্ছু নামেৰে জনা যায়। ভূটানৰ চাৰিটা প্ৰধান নদী প্ৰণালীৰ ভিতৰত ই আটাইতকৈ ডাঙৰ নদী, আন তিনিখন হৈছে আমো চ্ছু বা তোৰা নদী, ৱাং চ্ছু বা ৰাইডাক আৰু পুনা চাং চ্ছু বা সংকোষ।
মানস নদীৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য হৈছে ৪০০ কিলোমিটাৰ (২৫০ মাইল)।
এই নদীখনে তিব্বতত ২৪ কিলোমিটাৰ, ভূটানত ২৭২ কিলোমিটাৰ আৰু অসামত ১০৪ কিলোমিটাৰ পথ অতিক্ৰম কৰে।
অসমৰ যোগীঘোপাত মানস নদী ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ লগত মিলিত হয়।
আই নদী হৈছে মানস নদীৰ এটা প্ৰধান উপনৈ, যি অসমৰ বাঁহপৰিত ইয়াৰ লগত মিলিত হয়।
মানস নদীখনে হিমালয়ৰ পাদদেশৰ মাজেৰে বৈ আহি বিভিন্ন দেশৰ ভূ-খণ্ড স্পৰ্শ কৰিছে। তিব্বত, ভূটান আৰু ভাৰতৰ অসমেৰে প্ৰবাহিত হৈ এই নদীখনে নিজৰ গতিপথ সম্পূৰ্ণ কৰে। তিব্বতত ২৪ কিলোমিটাৰ আৰু ভূটানত ২৭২ কিলোমিটাৰ বৈ যোৱাৰ পিছত ই পশ্চিম অসমত প্ৰৱেশ কৰে আৰু ইয়াত ১০৪ কিলোমিটাৰ পথ অতিক্ৰম কৰে। ভূটানত এই নদীখন ড্ৰাংমে চ্ছু নামেৰে পৰিচিত আৰু ই ভূটানৰ চাৰিটা প্ৰধান নদী প্ৰণালীৰ ভিতৰত সৰ্ববৃহৎ নদী হিচাপে পৰিগণিত।
ভাৰতৰ অসমত প্ৰৱেশ কৰাৰ পূৰ্বে মানস নদীক আন তিনিটা প্ৰধান সুঁতিয়ে লগ কৰে। অসমৰ মাজেৰে বৈ যোৱাৰ সময়ত আই নামৰ এটা প্ৰধান উপনৈয়ে বাঁহপৰিত মানস নদীৰ লগত সংগম ঘটায়। এই উপনৈসমূহৰ অৱদান নদীখনৰ জলপ্ৰবাহৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ।
অসমৰ মাজেৰে ১০৪ কিলোমিটাৰ যাত্ৰা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত এই নদীখনে যোগীঘোপাত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ সৈতে মিলিত হয়। এই সম্পূৰ্ণ যাত্ৰাত নদীখনে তিব্বত, ভূটান আৰু অসমকে ধৰি মুঠ ৪০০ কিলোমিটাৰ (২৫০ মাইল) দৈৰ্ঘ্য অতিক্ৰম কৰে। হিমালয়ৰ পাদদেশৰ পৰা আৰম্ভ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈকে হোৱা এই জলপ্ৰবাহ অঞ্চলটোৰ ভৌগোলিক অৱস্থিতিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।